Mahāparinibbānasutta

dn16:5.1.0 26. Yamakasālā

dn16:5.1.1 Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:5.1.2 “āyāmānanda, yena hiraññavatiyā nadiyā pārimaṁ tīraṁ, yena kusinārā upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ tenupasaṅkamissāmā”ti.

dn16:5.1.3 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

dn16:5.1.4 Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena hiraññavatiyā nadiyā pārimaṁ tīraṁ, yena kusinārā upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ tenupasaṅkami. upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:5.1.5 “iṅgha me tvaṁ, ānanda, antarena yamakasālānaṁ uttarasīsakaṁ mañcakaṁ paññapehi, kilantosmi, ānanda, nipajjissāmī”ti.

dn16:5.1.6 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā antarena yamakasālānaṁ uttarasīsakaṁ mañcakaṁ paññapesi.

dn16:5.1.7 Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno.

dn16:5.2.1 Tena kho pana samayena yamakasālā sabbaphāliphullā honti akālapupphehi.

dn16:5.2.2 Te tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.2.3 Dibbānipi mandāravapupphāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.2.4 Dibbānipi candanacuṇṇāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.2.5 Dibbānipi tūriyāni antalikkhe vajjanti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.2.6 Dibbānipi saṅgītāni antalikkhe vattanti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.1 Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:5.3.2 “sabbaphāliphullā kho, ānanda, yamakasālā akālapupphehi.

dn16:5.3.3 Te tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.4 Dibbānipi mandāravapupphāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.5 Dibbānipi candanacuṇṇāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.6 Dibbānipi tūriyāni antalikkhe vajjanti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.7 Dibbānipi saṅgītāni antalikkhe vattanti tathāgatassa pūjāya.

dn16:5.3.8 Na kho, ānanda, ettāvatā tathāgato sakkato vā hoti garukato vā mānito vā pūjito vā apacito vā.

dn16:5.3.9 Yo kho, ānanda, bhikkhu vā bhikkhunī vā upāsako vā upāsikā vā dhammānudhammappaṭipanno viharati sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tathāgataṁ sakkaroti garuṁ karoti māneti pūjeti apaciyati, paramāya pūjāya.

dn16:5.3.10 Tasmātihānanda, dhammānudhammappaṭipannā viharissāma sāmīcippaṭipannā anudhammacārinoti.

dn16:5.3.11 Evañhi vo, ānanda, sikkhitabban”ti.

dn16:5.4.0 27. Upavāṇatthera

dn16:5.4.1 Tena kho pana samayena āyasmā upavāṇo bhagavato purato ṭhito hoti bhagavantaṁ bījayamāno.

dn16:5.4.2 Atha kho bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāresi:

dn16:5.4.3 “apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī”ti.

dn16:5.4.4 Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:

dn16:5.4.5 “ayaṁ kho āyasmā upavāṇo dīgharattaṁ bhagavato upaṭṭhāko santikāvacaro samīpacārī.

dn16:5.4.6 Atha ca pana bhagavā pacchime kāle āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:

dn16:5.4.7 ‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’ti.

dn16:5.4.8 Ko nu kho hetu, ko paccayo, yaṁ bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:

dn16:5.4.9 ‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’”ti?

dn16:5.5.1 Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:5.5.2 “ayaṁ, bhante, āyasmā upavāṇo dīgharattaṁ bhagavato upaṭṭhāko santikāvacaro samīpacārī.

dn16:5.5.3 Atha ca pana bhagavā pacchime kāle āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:

dn16:5.5.4 ‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’ti.

dn16:5.5.5 Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo, yaṁ bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:

dn16:5.5.6 ‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’”ti?

dn16:5.5.7 “Yebhuyyena, ānanda, dasasu lokadhātūsu devatā sannipatitā tathāgataṁ dassanāya.

dn16:5.5.8 Yāvatā, ānanda, kusinārā upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ samantato dvādasa yojanāni, natthi so padeso vālaggakoṭinittudanamattopi mahesakkhāhi devatāhi apphuṭo.

dn16:5.5.9 Devatā, ānanda, ujjhāyanti:

dn16:5.5.10 ‘dūrā ca vatamha āgatā tathāgataṁ dassanāya.

dn16:5.5.11 Kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā.

dn16:5.5.12 Ajjeva rattiyā pacchime yāme tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.

dn16:5.5.13 Ayañca mahesakkho bhikkhu bhagavato purato ṭhito ovārento, na mayaṁ labhāma pacchime kāle tathāgataṁ dassanāyā’”ti.

dn16:5.6.1 “Kathaṁbhūtā pana, bhante, bhagavā devatā manasikarotī”ti?

dn16:5.6.2 “Santānanda, devatā ākāse pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:

dn16:5.6.3 ‘atikhippaṁ bhagavā parinibbāyissati, atikhippaṁ sugato parinibbāyissati, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antaradhāyissatī’ti.

dn16:5.6.4 Santānanda, devatā pathaviyaṁ pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:

dn16:5.6.5 ‘atikhippaṁ bhagavā parinibbāyissati, atikhippaṁ sugato parinibbāyissati, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antaradhāyissatī’ti.

dn16:5.6.6 Yā pana tā devatā vītarāgā, tā satā sampajānā adhivāsenti:

dn16:5.6.7 ‘aniccā saṅkhārā, taṁ kutettha labbhā’”ti.

dn16:5.7.0 28. Catusaṁvejanīyaṭhāna

dn16:5.7.1 “Pubbe, bhante, disāsu vassaṁvuṭṭhā bhikkhū āgacchanti tathāgataṁ dassanāya.

dn16:5.7.2 Te mayaṁ labhāma manobhāvanīye bhikkhū dassanāya, labhāma payirupāsanāya.

dn16:5.7.3 Bhagavato pana mayaṁ, bhante, accayena na labhissāma manobhāvanīye bhikkhū dassanāya, na labhissāma payirupāsanāyā”ti.

dn16:5.8.1 “Cattārimāni, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyāni saṁvejanīyāni ṭhānāni.

dn16:5.8.2 Katamāni cattāri?

dn16:5.8.3 ‘Idha tathāgato jāto’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.

dn16:5.8.4 ‘Idha tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.

dn16:5.8.5 ‘Idha tathāgatena anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitan’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.

dn16:5.8.6 ‘Idha tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.

dn16:5.8.7 Imāni kho, ānanda, cattāri saddhassa kulaputtassa dassanīyāni saṁvejanīyāni ṭhānāni.

dn16:5.8.8 Āgamissanti kho, ānanda, saddhā bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo:

dn16:5.8.9 ‘idha tathāgato jāto’tipi, ‘idha tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’tipi, ‘idha tathāgatena anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitan’tipi, ‘idha tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto’tipi.

dn16:5.8.10 Ye hi keci, ānanda, cetiyacārikaṁ āhiṇḍantā pasannacittā kālaṁ karissanti, sabbe te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissantī”ti.

dn16:5.9.0 29. Ānandapucchākathā

dn16:5.9.1 “Kathaṁ mayaṁ, bhante, mātugāme paṭipajjāmā”ti?

dn16:5.9.2 “Adassanaṁ, ānandā”ti.

dn16:5.9.3 “Dassane, bhagavā, sati kathaṁ paṭipajjitabban”ti?

dn16:5.9.4 “Anālāpo, ānandā”ti.

dn16:5.9.5 “Ālapantena pana, bhante, kathaṁ paṭipajjitabban”ti?

dn16:5.9.6 “Sati, ānanda, upaṭṭhāpetabbā”ti.

dn16:5.10.1 “Kathaṁ mayaṁ, bhante, tathāgatassa sarīre paṭipajjāmā”ti?

dn16:5.10.2 “Abyāvaṭā tumhe, ānanda, hotha tathāgatassa sarīrapūjāya.

dn16:5.10.3 Iṅgha tumhe, ānanda, sāratthe ghaṭatha anuyuñjatha, sāratthe appamattā ātāpino pahitattā viharatha.

dn16:5.10.4 Santānanda, khattiyapaṇḍitāpi brāhmaṇapaṇḍitāpi gahapatipaṇḍitāpi tathāgate abhippasannā, te tathāgatassa sarīrapūjaṁ karissantī”ti.

dn16:5.11.1 “Kathaṁ pana, bhante, tathāgatassa sarīre paṭipajjitabban”ti?

dn16:5.11.2 “Yathā kho, ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti, evaṁ tathāgatassa sarīre paṭipajjitabban”ti.

dn16:5.11.3 “Kathaṁ pana, bhante, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjantī”ti?

dn16:5.11.4 “Rañño, ānanda, cakkavattissa sarīraṁ ahatena vatthena veṭhenti, ahatena vatthena veṭhetvā vihatena kappāsena veṭhenti, vihatena kappāsena veṭhetvā ahatena vatthena veṭhenti.

dn16:5.11.5 Etenupāyena pañcahi yugasatehi rañño cakkavattissa sarīraṁ veṭhetvā āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjitvā sabbagandhānaṁ citakaṁ karitvā rañño cakkavattissa sarīraṁ jhāpenti.

dn16:5.11.6 Cātumahāpathe rañño cakkavattissa thūpaṁ karonti.

dn16:5.11.7 Evaṁ kho, ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti.

dn16:5.11.8 Yathā kho, ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti, evaṁ tathāgatassa sarīre paṭipajjitabbaṁ.

dn16:5.11.9 Cātumahāpathe tathāgatassa thūpo kātabbo.

dn16:5.11.10 Tattha ye mālaṁ vā gandhaṁ vā cuṇṇakaṁ vā āropessanti vā abhivādessanti vā cittaṁ vā pasādessanti tesaṁ taṁ bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāya.

dn16:5.12.0 30. Thūpārahapuggala

dn16:5.12.1 Cattārome, ānanda, thūpārahā.

dn16:5.12.2 Katame cattāro?

dn16:5.12.3 Tathāgato arahaṁ sammāsambuddho thūpāraho, paccekasambuddho thūpāraho, tathāgatassa sāvako thūpāraho, rājā cakkavattī thūpārahoti.

dn16:5.12.4 Kiñcānanda, atthavasaṁ paṭicca tathāgato arahaṁ sammāsambuddho thūpāraho?

dn16:5.12.5 ‘Ayaṁ tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa thūpo’ti, ānanda, bahujanā cittaṁ pasādenti.

dn16:5.12.6 Te tattha cittaṁ pasādetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.

dn16:5.12.7 Idaṁ kho, ānanda, atthavasaṁ paṭicca tathāgato arahaṁ sammāsambuddho thūpāraho.

dn16:5.12.8 Kiñcānanda, atthavasaṁ paṭicca paccekasambuddho thūpāraho?

dn16:5.12.9 ‘Ayaṁ tassa bhagavato paccekasambuddhassa thūpo’ti, ānanda, bahujanā cittaṁ pasādenti.

dn16:5.12.10 Te tattha cittaṁ pasādetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.

dn16:5.12.11 Idaṁ kho, ānanda, atthavasaṁ paṭicca paccekasambuddho thūpāraho.

dn16:5.12.12 Kiñcānanda, atthavasaṁ paṭicca tathāgatassa sāvako thūpāraho?

dn16:5.12.13 ‘Ayaṁ tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa sāvakassa thūpo’ti, ānanda, bahujanā cittaṁ pasādenti.

dn16:5.12.14 Te tattha cittaṁ pasādetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.

dn16:5.12.15 Idaṁ kho, ānanda, atthavasaṁ paṭicca tathāgatassa sāvako thūpāraho.

dn16:5.12.16 Kiñcānanda, atthavasaṁ paṭicca rājā cakkavattī thūpāraho?

dn16:5.12.17 ‘Ayaṁ tassa dhammikassa dhammarañño thūpo’ti, ānanda, bahujanā cittaṁ pasādenti.

dn16:5.12.18 Te tattha cittaṁ pasādetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.

dn16:5.12.19 Idaṁ kho, ānanda, atthavasaṁ paṭicca rājā cakkavattī thūpāraho.

dn16:5.12.20 Ime kho, ānanda, cattāro thūpārahā”ti.

dn16:5.13.0 31. Ānandaacchariyadhamma

dn16:5.13.1 Atha kho āyasmā ānando vihāraṁ pavisitvā kapisīsaṁ ālambitvā rodamāno aṭṭhāsi:

dn16:5.13.2 “ahañca vatamhi sekho sakaraṇīyo, satthu ca me parinibbānaṁ bhavissati, yo mama anukampako”ti.

dn16:5.13.3 Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

dn16:5.13.4 “kahaṁ nu kho, bhikkhave, ānando”ti?

dn16:5.13.5 “Eso, bhante, āyasmā ānando vihāraṁ pavisitvā kapisīsaṁ ālambitvā rodamāno ṭhito:

dn16:5.13.6 ‘ahañca vatamhi sekho sakaraṇīyo, satthu ca me parinibbānaṁ bhavissati, yo mama anukampako’”ti.

dn16:5.13.7 Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:

dn16:5.13.8 “ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena ānandaṁ āmantehi:

dn16:5.13.9 ‘satthā taṁ, āvuso ānanda, āmantetī’”ti.

dn16:5.13.10 “Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

dn16:5.13.11 “satthā taṁ, āvuso ānanda, āmantetī”ti.

dn16:5.14.1 “Evamāvuso”ti kho āyasmā ānando tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:

dn16:5.14.2 “alaṁ, ānanda, mā soci mā paridevi, nanu etaṁ, ānanda, mayā paṭikacceva akkhātaṁ:

dn16:5.14.3 ‘sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo’;

dn16:5.14.4 taṁ kutettha, ānanda, labbhā. Yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, ‘taṁ vata tathāgatassāpi sarīraṁ mā palujjī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

dn16:5.14.5 Dīgharattaṁ kho te, ānanda, tathāgato paccupaṭṭhito mettena kāyakammena hitena sukhena advayena appamāṇena, mettena vacīkammena hitena sukhena advayena appamāṇena, mettena manokammena hitena sukhena advayena appamāṇena.

dn16:5.14.6 Katapuññosi tvaṁ, ānanda, padhānamanuyuñja, khippaṁ hohisi anāsavo”ti.

dn16:5.15.1 Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

dn16:5.15.2 “yepi te, bhikkhave, ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṁ etapparamāyeva upaṭṭhākā ahesuṁ, seyyathāpi mayhaṁ ānando.

dn16:5.15.3 Yepi te, bhikkhave, bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṁ etapparamāyeva upaṭṭhākā bhavissanti, seyyathāpi mayhaṁ ānando.

dn16:5.15.4 Paṇḍito, bhikkhave, ānando;

dn16:5.15.5 medhāvī, bhikkhave, ānando.

dn16:5.15.6 Jānāti ‘ayaṁ kālo tathāgataṁ dassanāya upasaṅkamituṁ bhikkhūnaṁ, ayaṁ kālo bhikkhunīnaṁ, ayaṁ kālo upāsakānaṁ, ayaṁ kālo upāsikānaṁ, ayaṁ kālo rañño rājamahāmattānaṁ titthiyānaṁ titthiyasāvakānan’ti.

dn16:5.16.1 Cattārome, bhikkhave, acchariyā abbhutā dhammā ānande.

dn16:5.16.2 Katame cattāro?

dn16:5.16.3 Sace, bhikkhave, bhikkhuparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.

dn16:5.16.4 Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.

dn16:5.16.5 Atittāva, bhikkhave, bhikkhuparisā hoti, atha kho ānando tuṇhī hoti.

dn16:5.16.6 Sace, bhikkhave, bhikkhunīparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.

dn16:5.16.7 Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.

dn16:5.16.8 Atittāva, bhikkhave, bhikkhunīparisā hoti, atha kho ānando tuṇhī hoti.

dn16:5.16.9 Sace, bhikkhave, upāsakaparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.

dn16:5.16.10 Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.

dn16:5.16.11 Atittāva, bhikkhave, upāsakaparisā hoti, atha kho ānando tuṇhī hoti.

dn16:5.16.12 Sace, bhikkhave, upāsikāparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.

dn16:5.16.13 Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.

dn16:5.16.14 Atittāva, bhikkhave, upāsikāparisā hoti, atha kho ānando tuṇhī hoti.

dn16:5.16.15 Ime kho, bhikkhave, cattāro acchariyā abbhutā dhammā ānande.

dn16:5.16.16 Cattārome, bhikkhave, acchariyā abbhutā dhammā raññe cakkavattimhi.

dn16:5.16.17 Katame cattāro?

dn16:5.16.18 Sace, bhikkhave, khattiyaparisā rājānaṁ cakkavattiṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.

dn16:5.16.19 Tatra ce rājā cakkavattī bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.

dn16:5.16.20 Atittāva, bhikkhave, khattiyaparisā hoti. Atha kho rājā cakkavattī tuṇhī hoti.

dn16:5.16.21 Sace bhikkhave, brāhmaṇaparisā …pe…

dn16:5.16.22 gahapatiparisā …pe…

dn16:5.16.23 samaṇaparisā rājānaṁ cakkavattiṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.

dn16:5.16.24 Tatra ce rājā cakkavattī bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.

dn16:5.16.25 Atittāva, bhikkhave, samaṇaparisā hoti. Atha kho rājā cakkavattī tuṇhī hoti.

dn16:5.16.26 Evameva kho, bhikkhave, cattārome acchariyā abbhutā dhammā ānande.

dn16:5.16.27 Sace, bhikkhave, bhikkhuparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.

dn16:5.16.28 Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.

dn16:5.16.29 Atittāva, bhikkhave, bhikkhuparisā hoti.

dn16:5.16.30 Atha kho ānando tuṇhī hoti.

dn16:5.16.31 Sace, bhikkhave bhikkhunīparisā …pe…

dn16:5.16.32 upāsakaparisā …pe…

dn16:5.16.33 upāsikāparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.

dn16:5.16.34 Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.

dn16:5.16.35 Atittāva, bhikkhave, upāsikāparisā hoti.

dn16:5.16.36 Atha kho ānando tuṇhī hoti.

dn16:5.16.37 Ime kho, bhikkhave, cattāro acchariyā abbhutā dhammā ānande”ti.

dn16:5.17.0 32. Mahāsudassanasuttadesanā

dn16:5.17.1 Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:5.17.2 “mā, bhante, bhagavā imasmiṁ khuddakanagarake ujjaṅgalanagarake sākhānagarake parinibbāyi.

dn16:5.17.3 Santi, bhante, aññāni mahānagarāni, seyyathidaṁ—

dn16:5.17.4 campā rājagahaṁ sāvatthī sāketaṁ kosambī bārāṇasī;

dn16:5.17.5 ettha bhagavā parinibbāyatu.

dn16:5.17.6 Ettha bahū khattiyamahāsālā, brāhmaṇamahāsālā gahapatimahāsālā tathāgate abhippasannā.

dn16:5.17.7 Te tathāgatassa sarīrapūjaṁ karissantī”ti

dn16:5.17.8 “mā hevaṁ, ānanda, avaca, mā hevaṁ, ānanda, avaca:

dn16:5.17.9 ‘khuddakanagarakaṁ ujjaṅgalanagarakaṁ sākhānagarakan’ti.

dn16:5.18.1 Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano nāma ahosi cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.

dn16:5.18.2 Rañño, ānanda, mahāsudassanassa ayaṁ kusinārā kusāvatī nāma rājadhānī ahosi.

dn16:5.18.3 puratthimena ca pacchimena ca dvādasayojanāni āyāmena; uttarena ca dakkhiṇena ca sattayojanāni vitthārena.

dn16:5.18.4 Kusāvatī, ānanda, rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca.

dn16:5.18.5 Seyyathāpi, ānanda, devānaṁ āḷakamandā nāma rājadhānī iddhā ceva hoti phītā ca bahujanā ca ākiṇṇayakkhā ca subhikkhā ca;

dn16:5.18.6 evameva kho, ānanda, kusāvatī rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca.

dn16:5.18.7 Kusāvatī, ānanda, rājadhānī dasahi saddehi avivittā ahosi divā ceva rattiñca, seyyathidaṁ—

dn16:5.18.8 hatthisaddena assasaddena rathasaddena bherisaddena mudiṅgasaddena vīṇāsaddena gītasaddena saṅkhasaddena sammasaddena pāṇitāḷasaddena ‘asnātha pivatha khādathā’ti dasamena saddena.

dn16:5.19.1 Gaccha tvaṁ, ānanda, kusināraṁ pavisitvā kosinārakānaṁ mallānaṁ ārocehi:

dn16:5.19.2 ‘ajja kho, vāseṭṭhā, rattiyā pacchime yāme tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.

dn16:5.19.3 Abhikkamatha, vāseṭṭhā, abhikkamatha, vāseṭṭhā.

dn16:5.19.4 Mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha—

dn16:5.19.5 amhākañca no gāmakkhette tathāgatassa parinibbānaṁ ahosi, na mayaṁ labhimhā pacchime kāle tathāgataṁ dassanāyā’”ti.

dn16:5.19.6 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nivāsetvā pattacīvaramādāya attadutiyo kusināraṁ pāvisi.

dn16:5.20.0 33. Mallānaṁvandanā

dn16:5.20.1 Tena kho pana samayena kosinārakā mallā sandhāgāre sannipatitā honti kenacideva karaṇīyena.

dn16:5.20.2 Atha kho āyasmā ānando yena kosinārakānaṁ mallānaṁ sandhāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kosinārakānaṁ mallānaṁ ārocesi:

dn16:5.20.3 “ajja kho, vāseṭṭhā, rattiyā pacchime yāme tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.

dn16:5.20.4 Abhikkamatha, vāseṭṭhā, abhikkamatha, vāseṭṭhā.

dn16:5.20.5 Mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha:

dn16:5.20.6 ‘amhākañca no gāmakkhette tathāgatassa parinibbānaṁ ahosi, na mayaṁ labhimhā pacchime kāle tathāgataṁ dassanāyā’”ti.

dn16:5.21.1 Idamāyasmato ānandassa vacanaṁ sutvā mallā ca mallaputtā ca mallasuṇisā ca mallapajāpatiyo ca aghāvino dummanā cetodukkhasamappitā appekacce kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti vivaṭṭanti:

dn16:5.21.2 “atikhippaṁ bhagavā parinibbāyissati, atikhippaṁ sugato parinibbāyissati, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antaradhāyissatī”ti.

dn16:5.21.3 Atha kho mallā ca mallaputtā ca mallasuṇisā ca mallapajāpatiyo ca aghāvino dummanā cetodukkhasamappitā yena upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṁsu.

dn16:5.22.1 Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:

dn16:5.22.2 “sace kho ahaṁ kosinārake malle ekamekaṁ bhagavantaṁ vandāpessāmi, avandito bhagavā kosinārakehi mallehi bhavissati, athāyaṁ ratti vibhāyissati.

dn16:5.22.3 Yannūnāhaṁ kosinārake malle kulaparivattaso kulaparivattaso ṭhapetvā bhagavantaṁ vandāpeyyaṁ:

dn16:5.22.4 ‘itthannāmo, bhante, mallo saputto sabhariyo sapariso sāmacco bhagavato pāde sirasā vandatī’”ti.

dn16:5.22.5 Atha kho āyasmā ānando kosinārake malle kulaparivattaso kulaparivattaso ṭhapetvā bhagavantaṁ vandāpesi:

dn16:5.22.6 “itthannāmo, bhante, mallo saputto sabhariyo sapariso sāmacco bhagavato pāde sirasā vandatī”ti.

dn16:5.22.7 Atha kho āyasmā ānando etena upāyena paṭhameneva yāmena kosinārake malle bhagavantaṁ vandāpesi.

dn16:5.23.0 34. Subhaddaparibbājakavatthu

dn16:5.23.1 Tena kho pana samayena subhaddo nāma paribbājako kusinārāyaṁ paṭivasati.

dn16:5.23.2 Assosi kho subhaddo paribbājako:

dn16:5.23.3 “ajja kira rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṁ bhavissatī”ti.

dn16:5.23.4 Atha kho subhaddassa paribbājakassa etadahosi:

dn16:5.23.5 “sutaṁ kho pana metaṁ paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:

dn16:5.23.6 ‘kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā’ti.

dn16:5.23.7 Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṁ bhavissati.

dn16:5.23.8 Atthi ca me ayaṁ kaṅkhādhammo uppanno,

dn16:5.23.9 evaṁ pasanno ahaṁ samaṇe gotame, ‘pahoti me samaṇo gotamo tathā dhammaṁ desetuṁ, yathāhaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyan’”ti.

dn16:5.24.1 Atha kho subhaddo paribbājako yena upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ, yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

dn16:5.24.2 “sutaṁ metaṁ, bho ānanda, paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:

dn16:5.24.3 ‘kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā’ti.

dn16:5.24.4 Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṁ bhavissati.

dn16:5.24.5 Atthi ca me ayaṁ kaṅkhādhammo uppanno—

dn16:5.24.6 evaṁ pasanno ahaṁ samaṇe gotame ‘pahoti me samaṇo gotamo tathā dhammaṁ desetuṁ, yathāhaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyan’ti.

dn16:5.24.7 Sādhāhaṁ, bho ānanda, labheyyaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāyā”ti.

dn16:5.24.8 Evaṁ vutte, āyasmā ānando subhaddaṁ paribbājakaṁ etadavoca:

dn16:5.24.9 “alaṁ, āvuso subhadda, mā tathāgataṁ viheṭhesi, kilanto bhagavā”ti.

dn16:5.24.10 Dutiyampi kho subhaddo paribbājako …pe…

dn16:5.24.11 tatiyampi kho subhaddo paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

dn16:5.24.12 “sutaṁ metaṁ, bho ānanda, paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:

dn16:5.24.13 ‘kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā’ti.

dn16:5.24.14 Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṁ bhavissati.

dn16:5.24.15 Atthi ca me ayaṁ kaṅkhādhammo uppanno—

dn16:5.24.16 evaṁ pasanno ahaṁ samaṇe gotame, ‘pahoti me samaṇo gotamo tathā dhammaṁ desetuṁ, yathāhaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyan’ti.

dn16:5.24.17 Sādhāhaṁ, bho ānanda, labheyyaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāyā”ti.

dn16:5.24.18 Tatiyampi kho āyasmā ānando subhaddaṁ paribbājakaṁ etadavoca:

dn16:5.24.19 “alaṁ, āvuso subhadda, mā tathāgataṁ viheṭhesi, kilanto bhagavā”ti.

dn16:5.25.1 Assosi kho bhagavā āyasmato ānandassa subhaddena paribbājakena saddhiṁ imaṁ kathāsallāpaṁ.

dn16:5.25.2 Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:5.25.3 “alaṁ, ānanda, mā subhaddaṁ vāresi, labhataṁ, ānanda, subhaddo tathāgataṁ dassanāya.

dn16:5.25.4 Yaṁ kiñci maṁ subhaddo pucchissati, sabbaṁ taṁ aññāpekkhova pucchissati, no vihesāpekkho.

dn16:5.25.5 Yañcassāhaṁ puṭṭho byākarissāmi, taṁ khippameva ājānissatī”ti.

dn16:5.25.6 Atha kho āyasmā ānando subhaddaṁ paribbājakaṁ etadavoca:

dn16:5.25.7 “gacchāvuso subhadda, karoti te bhagavā okāsan”ti.

dn16:5.26.1 Atha kho subhaddo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho subhaddo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:5.26.2 “yeme, bho gotama, samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa,

dn16:5.26.3 seyyathidaṁ—pūraṇo kassapo, makkhali gosālo, ajito kesakambalo, pakudho kaccāyano, sañcayo belaṭṭhaputto, nigaṇṭho nāṭaputto,

dn16:5.26.4 sabbete sakāya paṭiññāya abbhaññiṁsu, sabbeva na abbhaññiṁsu, udāhu ekacce abbhaññiṁsu, ekacce na abbhaññiṁsū”ti?

dn16:5.26.5 “Alaṁ, subhadda, tiṭṭhatetaṁ:

dn16:5.26.6 ‘sabbete sakāya paṭiññāya abbhaññiṁsu, sabbeva na abbhaññiṁsu, udāhu ekacce abbhaññiṁsu, ekacce na abbhaññiṁsū’ti.

dn16:5.26.7 Dhammaṁ te, subhadda, desessāmi;

dn16:5.26.8 taṁ suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi, bhāsissāmī”ti.

dn16:5.26.9 “Evaṁ, bhante”ti kho subhaddo paribbājako bhagavato paccassosi.

dn16:5.26.10 Bhagavā etadavoca:

dn16:5.27.1 “Yasmiṁ kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo na upalabbhati, samaṇopi tattha na upalabbhati. Dutiyopi tattha samaṇo na upalabbhati. Tatiyopi tattha samaṇo na upalabbhati. Catutthopi tattha samaṇo na upalabbhati.

dn16:5.27.2 Yasmiñca kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhati, samaṇopi tattha upalabbhati, dutiyopi tattha samaṇo upalabbhati, tatiyopi tattha samaṇo upalabbhati, catutthopi tattha samaṇo upalabbhati.

dn16:5.27.3 Imasmiṁ kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhati, idheva, subhadda, samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo, suññā parappavādā samaṇebhi aññehi.

dn16:5.27.4 Ime ca, subhadda, bhikkhū sammā vihareyyuṁ, asuñño loko arahantehi assāti.

dn16:5.27.5 Ekūnatiṁso vayasā subhadda,

dn16:5.27.6 Yaṁ pabbajiṁ kiṅkusalānuesī;

dn16:5.27.7 Vassāni paññāsa samādhikāni,

dn16:5.27.8 Yato ahaṁ pabbajito subhadda;

dn16:5.27.9 Ñāyassa dhammassa padesavattī,

dn16:5.27.10 Ito bahiddhā samaṇopi natthi.

dn16:5.27.11 Dutiyopi samaṇo natthi.

dn16:5.27.12 Tatiyopi samaṇo natthi.

dn16:5.27.13 Catutthopi samaṇo natthi.

dn16:5.27.14 Suññā parappavādā samaṇebhi aññehi.

dn16:5.27.15 Ime ca, subhadda, bhikkhū sammā vihareyyuṁ, asuñño loko arahantehi assā”ti.

dn16:5.28.1 Evaṁ vutte, subhaddo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:

dn16:5.28.2 “abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.

dn16:5.28.3 Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.

dn16:5.28.4 Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.

dn16:5.28.5 Labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.

dn16:5.29.1 “Yo kho, subhadda, aññatitthiyapubbo imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṁ, ākaṅkhati upasampadaṁ, so cattāro māse parivasati. Catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya.

dn16:5.29.2 Api ca mettha puggalavemattatā viditā”ti.

dn16:5.29.3 “Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṁ ākaṅkhantā upasampadaṁ cattāro māse parivasanti, catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya. Ahaṁ cattāri vassāni parivasissāmi, catunnaṁ vassānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā”ti.

dn16:5.29.4 Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

dn16:5.29.5 “tenahānanda, subhaddaṁ pabbājehī”ti.

dn16:5.29.6 “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

dn16:5.30.1 Atha kho subhaddo paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

dn16:5.30.2 “lābhā vo, āvuso ānanda; suladdhaṁ vo, āvuso ānanda,

dn16:5.30.3 ye ettha satthu sammukhā antevāsikābhisekena abhisittā”ti.

dn16:5.30.4 Alattha kho subhaddo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.

dn16:5.30.5 Acirūpasampanno kho panāyasmā subhaddo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti—tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.

dn16:5.30.6 “Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.

dn16:5.30.7 Aññataro kho panāyasmā subhaddo arahataṁ ahosi.

dn16:5.30.8 So bhagavato pacchimo sakkhisāvako ahosīti.

dn16:5.30.9 Pañcamo bhāṇavāro.