MN 85

Bodhirājakumārasutta

Khotbah dengan Pangeran Bodhi

Majjhima Nikāya · Terjemahan Indonesia Tiga Keranjang

mn85:28.1

Tassa mayhaṁ, rājakumāra, etadahosi:

Kemudian terpikir olehku, Pangeran:

mn85:28.2

‘yannūnāhaṁ thokaṁ thokaṁ āhāraṁ āhāreyyaṁ pasataṁ pasataṁ, yadi vā muggayūsaṁ yadi vā kulatthayūsaṁ yadi vā kaḷāyayūsaṁ yadi vā hareṇukayūsan’ti.

‘Bagaimana jika aku makan sedikit demi sedikit, segenggam demi segenggam, baik itu kuah kacang hijau, kuah kacang kuda, kuah kacang arab, atau kuah kacang hijau kecil?’

mn85:28.3

So kho ahaṁ, rājakumāra, thokaṁ thokaṁ āhāraṁ āhāresiṁ pasataṁ pasataṁ, yadi vā muggayūsaṁ yadi vā kulatthayūsaṁ yadi vā kaḷāyayūsaṁ yadi vā hareṇukayūsaṁ.

Maka aku pun makan sedikit demi sedikit, segenggam demi segenggam, baik itu kuah kacang hijau, kuah kacang kuda, kuah kacang arab, atau kuah kacang hijau kecil.

mn85:28.4

Tassa mayhaṁ, rājakumāra, thokaṁ thokaṁ āhāraṁ āhārayato pasataṁ pasataṁ, yadi vā muggayūsaṁ yadi vā kulatthayūsaṁ yadi vā kaḷāyayūsaṁ yadi vā hareṇukayūsaṁ, adhimattakasimānaṁ patto kāyo hoti.

Hingga tubuhku menjadi sangat kurus kering, Pangeran, karena aku makan hanya sedikit demi sedikit, sesendok demi sesendok, entah itu bubur kacang hijau, bubur kacang polong, bubur kacang arab, atau bubur kacang harinuka.

mn85:28.5

Seyyathāpi nāma āsītikapabbāni vā kāḷapabbāni vā; evamevassu me aṅgapaccaṅgāni bhavanti tāyevappāhāratāya.

Bagaikan sendi-sendi ruas bambu atau sendi-sendi tanaman kāḷa, demikian pula anggota tubuhku yang besar dan kecil menjadi demikian karena makan yang sangat sedikit itu.

mn85:28.6

Seyyathāpi nāma oṭṭhapadaṁ; evamevassu me ānisadaṁ hoti tāyevappāhāratāya.

Bagaikan telapak kaki unta, demikian pula pantatku menjadi demikian karena makan yang sangat sedikit itu.

mn85:28.7

Seyyathāpi nāma vaṭṭanāvaḷī; evamevassu me piṭṭhikaṇṭako uṇṇatāvanato hoti tāyevappāhāratāya.

Bagaikan untaian manik-manik, demikian pula tulang punggungku menonjol ke depan dan ke belakang karena makan yang sangat sedikit itu.

mn85:28.8

Seyyathāpi nāma jarasālāya gopānasiyo oluggaviluggā bhavanti; evamevassu me phāsuḷiyo oluggaviluggā bhavanti tāyevappāhāratāya.

Bagaikan kasau-kasau atap rumah tua yang reyot dan miring, demikian pula tulang rusukku menjadi reyot dan miring karena makan yang sangat sedikit itu.

mn85:28.9

Seyyathāpi nāma gambhīre udapāne udakatārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti; evamevassu me akkhikūpesu akkhitārakā gambhīragatā okkhāyikā dissanti tāyevappāhāratāya.

Karena makan yang sangat sedikit, kilau mataku tenggelam jauh ke dalam rongganya, bagaikan kilau air yang tenggelam jauh di dalam sumur.

mn85:28.10

Seyyathāpi nāma tittakālābu āmakacchinno vātātapena samphuṭito hoti sammilāto; evamevassu me sīsacchavi samphuṭitā hoti sammilātā tāyevappāhāratāya.

Karena makan yang sangat sedikit, kulit kepalaku mengerut dan layu bagaikan labu pahit hijau yang dipotong mentah lalu terkena angin dan matahari.

mn85:28.11

So kho ahaṁ, rājakumāra, ‘udaracchaviṁ parimasissāmī’ti piṭṭhikaṇṭakaṁyeva pariggaṇhāmi, ‘piṭṭhikaṇṭakaṁ parimasissāmī’ti udaracchaviṁyeva pariggaṇhāmi. Yāvassu me, rājakumāra, udaracchavi piṭṭhikaṇṭakaṁ allīnā hoti tāyevappāhāratāya.

Maka, Pangeran, ketika aku hendak mengusap kulit perutku, aku justru memegang tulang punggungku; ketika aku hendak mengusap tulang punggungku, aku justru mengusap kulit perutku. Demikianlah, Pangeran, kulit perutku telah melekat pada tulang punggungku karena makan yang sangat sedikit.

mn85:28.12

So kho ahaṁ, rājakumāra, ‘vaccaṁ vā muttaṁ vā karissāmī’ti tattheva avakujjo papatāmi tāyevappāhāratāya.

Maka, Pangeran, ketika aku hendak buang air besar atau buang air kecil, aku jatuh tertelungkup di tempat itu juga karena makan yang sangat sedikit.

mn85:28.13

So kho ahaṁ, rājakumāra, imameva kāyaṁ assāsento pāṇinā gattāni anumajjāmi. Tassa mayhaṁ, rājakumāra, pāṇinā gattāni anumajjato pūtimūlāni lomāni kāyasmā papatanti tāyevappāhāratāya.

Maka, Pangeran, ketika aku mencoba meredakan tubuhku dengan mengusap anggota-anggota tubuhku dengan tanganku, rambut-rambut yang busuk pada akarnya rontok dari tubuhku karena makan yang sangat sedikit.

SUMBER TEKS
English · Bhikkhu SujatoSumber ↗